Het geheugen van Brabant - Episodes Tagged with “Tweede Wereldoorlog”

Een jawoord voor drie maanden - deel 2

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 30 Sep 2024 06:15:00 +0200

Zondag 1 september 2024 werden de Brabantse Holocaustslachtoffers op de Citadel in Den Bosch herdacht. En onder hen is niet alleen Duifje maar ook haar vader Godschalk. Tachtig jaar nadat zij door nazigeweld uit elkaar zijn gehaald en vermoord zijn in Auschwitz komen zij op deze zonnige zondag samen terug naar 's-Hertogenbosch. In deze podcast hoor je hoe dat gebeurt, die gezamenlijke terugkeer, en je hoort nog iets héél anders. Want de zoektocht naar Duifje, naar haar vader en naar al die andere betrokkenen maakt nog veel méér los.

In het vervolg van onze zoektocht naar het levensverhaal van Duifje de Raaij stuiten we op sporen van haar familie. Die leiden naar Israël; zouden we daar nog mensen kunnen spreken? Liefst haar eigen zus Mary die inmiddels bijna 100 jaar moet zijn? Komen we op die manier dichter bij Duifje, onze Dolly? Dat hoor je in deel 2 van de podcast 'Een jawoord voor drie maanden'.

Reageren? podcast@bhic.nl

Archieven, foto's en sites in deze aflevering:
www.bhic.nl/podcast/een-jawoord-voor-drie-maanden

Alles over onze podcast:
www.bhic.nl/podcast

Muziek:
Fragmenten Projectkoor Brabant en Zuid-Nederlands Begeleidingsorkest
Envato elements

Een jawoord voor drie maanden - deel 1

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 30 Sep 2024 06:00:00 +0200

“Er zijn in de Tweede Wereldoorlog geen zes miljoen Joden vermoord, er is één Jood vermoord en dat is zes miljoen keer gebeurd”, schreef de Joodse advocaat en schrijver Abel Herzberg. Als het gaat over slachtoffers van de Holocaust gaat het al snel om ongrijpbaar grote getallen, anonieme nummers. Maar achter ieder nummer gaat iemand schuil; man, vrouw, oud, jong; allemaal mensen met hun eigen verhaal. In deze podcast ga ik samen met de 20-jarige Puck Smits op zoek naar één van die mensen: Duifje de Raaij uit Den Bosch.

Aan het onbezorgde leven van Duifje komt abrupt een eind als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Nog maar drie maanden getrouwd, wordt ze in 1942 - samen met haar kersverse echtgenoot - opgepakt en op transport gezet. Wie was deze Duifje en wat kunnen we van haar te weten komen? In onze zoektocht naar haar levensverhaal ontmoeten we verschillende mensen die allemaal op hun eigen manier een stukje van de puzzel proberen op te lossen. En hoewel we geen van allen Duifje zelf hebben gekend, schept dat een opmerkelijke band. Hoe? Dat hoor je in de podcast 'Een jawoord voor drie maanden'.

Reageren? podcast@bhic.nl

Archieven, foto's en sites in deze aflevering:
www.bhic.nl/podcast/een-jawoord-voor-drie-maanden

Alles over onze podcast:
www.bhic.nl/podcast

Muziek:
Fragmenten Projectkoor Brabant en Zuid-Nederlands Begeleidingsorkest
Envato elements

Marietje Kessels en andere verhalen: dít ga je horen na onze zomerpauze!

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 15 Jul 2024 06:00:00 +0200

Wat vertellen de archieven over de zaak Marietje Kessels ons nog meer? En welke deskundigen kunnen nieuw licht werpen op de dader? Op deze, en nog veel meer vragen, storten we ons in juli en augustus. Dat betekent een zomerpauze voor de podcast maar in september zijn we terug, met deze én andere verhalen.

Want wat is het verhaal van Duifje de Raaij; een jonge vrouw uit Den Bosch die in 1942 trouwt? Hoe zag haar leven eruit voor haar huwelijk, dat maar drie maanden mag duren? Met deze aflevering sluiten we aan bij Namen en Nummers, een online herdenkingsmonument voor slachtoffers van de Holocaust. In deze aflevering willen we vooral stilstaan bij haar leven, en niet enkel haar tragische dood. En het onderzoek naar haar levert bijzondere informatie maar nog meer interessante ontmoetingen op.

Reageren? podcast@bhic.nl

Alles over onze podcast:
www.bhic.nl/podcast

Afscheidsbrieven uit de oorlog - 2: De onmogelijke liefde van Beppie Meier

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 18 Sep 2023 06:00:00 +0200

“Bep, lieveling, vergeef me wat ik je hiermee aandoe.” De jonge piloot Dick Winterdijk is ter dood veroordeeld voor spionage en vluchten naar Engeland. Vanuit zijn cel in Kamp Haaren schrijft hij aan zijn verloofde, Bep Meier in Vught. Zij zet ondertussen alles op alles om het vonnis ongedaan te maken. Door de vondst van hun liefdevolle, maar hartverscheurende brieven weten wij nu wat er precies is gebeurd. In deel 2 van deze podcast onthullen we hoe dit oorlogsverhaal afloopt.

Reageren? podcast@bhic.nl

Brieven, foto's en sites in deze podcast:
www.bhic.nl/podcast/specialafscheidsbrieven

Met speciale dank aan:
Els ten Brink
Marcel Winterdijk
Maxime van Loenhout
Daniel van den Brink
Noah Olderink

Muziek:

Relent / Parisian / Violin At Rest:
Kevin MacLeod
Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Afscheidsbrieven uit de oorlog - 1: Het gewetenloze verraad van Dick Winterdijk

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 04 Sep 2023 06:00:00 +0200

“Als alles anders gelopen was, zouden we nu al getrouwd zijn geweest.” Openhartig en oprecht, liefdevol en hartverscheurend. Dat zijn de brieven die de jonge piloot Dick Winterdijk en zijn verloofde Beppie Meier naar elkaar schrijven. Hij vanuit de gevangenis in Haaren, zij aan haar houten bureautje thuis in Vught. Want het is oorlog, en dat verandert alles. In deel 1 van deze podcast ontrafelen we het verhaal van een gewetenloos verraad, die een liefde onmogelijk maakt.

Reageren? podcast@bhic.nl

Brieven, foto's en sites in deze podcast:
www.bhic.nl/podcast/specialafscheidsbrieven

Met speciale dank aan:
Els ten Brink
Marcel Winterdijk
Maxime van Loenhout
Daniel van den Brink

Muziek:

Promising Relationship / Trio for Piano Cello and Clarinet / Relent:
Kevin MacLeod
Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

We'll Meet Again:
singer Vera Lynn with music and lyrics composed and written by Ross Parker and Hughie Charles

The White Cliffs of Dover:
singer Vera Lynn, composed in 1941 by Walter Kent, lyrics were originally written by Nat Burton
(The state51 Conspiracy (on behalf of Hindsight Records UK/EUR); SOLAR Music Rights Management, Wise Music Group, CMRRA, Abramus Digital, LatinAutorPerf, and 9 Music Rights Societies)

"Ik wil heel veel doden"

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 15 May 2023 06:00:00 +0200

Als ook in Brabant in april/mei 1943 het werk massaal wordt neergelegd, weet de Duitse bezetter aanvankelijk niet hoe te reageren. Maar dan besluit hoogste SS-baas Rauter keihard terug te slaan. “Er moet heel veel bloed vloeien, ik wil heel veel doden”, is zijn gedachtegang. Hoe werd daar in Brabant op gereageerd? Wat was de rol van de boeren tijdens de staking? En hoe liet de Kerk blijken deze staking goed te keuren?

De April-meistaking van 1943 is de grootste openlijke staking uit bezet Europa. Historicus Loe de Jong omschrijft het als ‘de heldhaftigste dagen in de geschiedenis van ons volk’ maar die dappere houding wordt door de Duitsers keihard neergesabeld, met veel doden tot gevolg. Ook in Brabant. Hans Morssinkhof schreef, samen met Erik Dijkstra, het boek Staken op leven en dood en hij vertelt in deze bonus meer over waarom deze staking zo belangrijk is geweest. En waarom het zo lang heeft geduurd voordat dat wordt ingezien. De stakers waren zich niet bewust van het enorme risico dat ze namen, meent Morssinkhof. Want deelname kon je onmiddellijk je leven kosten.

Reageren? podcast@bhic.nl

Dit is een bonus bij aflevering 15: "Toen hoorde ik het salvo" – de vergeten April-meistakingen van 1943:
www.bhic.nl/podcast/15

Alles over onze podcast:
www.bhic.nl/podcast

15: “Toen hoorde ik het salvo” – de vergeten April-meistakingen van 1943

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 01 May 2023 06:00:00 +0200

In deze podcast gaan we tachtig jaar terug in de tijd, naar april/mei 1943. Naar de grootste openlijke staking uit bezet Europa. Ook in Brabant wordt massaal het werk neergelegd. Historicus Loe de Jong omschrijft het als ‘de heldhaftigste dagen in de geschiedenis van ons volk’ en toch wordt daarover zelden gesproken. En dat terwijl de April-meistakingen van 1943 het keerpunt markeren van de Duitse bezetting. Waarom weten we daar zo weinig van?

In 1943 stapelen de problemen zich op voor de Duitse bezetter, met onder meer een schrijnend tekort aan arbeidskrachten in het Duitse Rijk. Om dit probleem op te lossen, moeten Nederlandse militairen opnieuw in krijgsgevangenschap om in Duitsland aan de slag te gaan. In grote delen van het land komt men op allerlei manieren in actie: vooral door te staken. Maar de bezetter slaat dit verzet keihard neer en voert veel standrechterlijke executies uit.

Margot bespreekt in Vondst van de Maand een brief van burgemeester Smit van Sprang-Capelle waarin hij beschrijft hoe de Duitsers zijn 16-jarige zoon onder schot houden vanwege de stakingen in het dorp.

Voor BrabantinBeelden luisteren we naar het emotionele verhaal van een werknemer van Philips die vertelt hoe de staking daar verliep en hoe hij de schoten hoorde van de mensen die werden geëxecuteerd. Het komt uit de documentaire Alleen de herinnering is gebleven uit 1994.

De Stem uit het Verleden leest voor uit een dagboek van Alberta van Lelyveld-Vastenouw, een jonge vrouw uit Eindhoven die de sfeer in de stad tijdens deze stakingen beschrijft.

Historicus Hans Morssinkhof staat Op het podium omdat hij zich al vele jaren bezighoudt met deze onbekende gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hans was ook betrokken bij de documentaire Staken op leven en dood, en hij schreef samen met Erik Dijkstra het gelijknamige boek.

In Old Case Cold Case stuiten Christian en Marilou op een bijzondere brief, geschreven door een hoofdredacteur van de krant, met tips voor de advocaat van de hoofdverdachte; wie hij ook beslist zou moeten spreken om ‘belangrijke vreemde zaken’ te weten te komen.

In Blik uit het BHIC gaat Anton na wat zijn opa’s van de stakingen hebben meegekregen.

Reageren? podcast@bhic.nl

Archieven, foto's en sites in deze aflevering:
www.bhic.nl/podcast/15

Alles over onze podcast:
www.bhic.nl/podcast

Muziek bij Stem uit het Verleden:
"Comfortable Mystery 3" Kevin MacLeod (incompetech.com)
Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

De laatste kus voor Truus (bonus)

Brabants Historisch Informatie Centrum — Mon, 20 Mar 2023 06:00:00 +0100

Wie was Jan Smulders? De naam van zijn vrouw vinden we snel genoeg terug in de geschiedenisboeken: Truus Smulders, de eerste vrouwelijke burgemeester van Brabant. Maar Truus volgde haar echtgenoot Jan op die in 1945 tijdens een dodenmars in Duitsland is overleden. Wat is zijn verhaal? Wat voor burgemeester was hij en hoe kwam het dat hij nauwelijks overzag welke consequenties zijn keuze zou hebben? In deze bonus gaan we op zoek naar het verhaal achter Jan Smulders. En komen we te weten waarom Truus zijn eerste huwelijksaanzoeken resoluut afwijst, voordat ze uiteindelijk toch ja zegt. Luister naar De laatste kus voor Truus.

Jan is, als hij door de Duitsers wordt opgepakt, al 18 jaar burgemeester van De Beerzen en sinds 1942 waarnemend burgemeester van de buurgemeente Vessem, Wintelre en Knegsel. In die rol, als waarnemer van Vessem, wordt hij door de Duitsers gesommeerd om een lijst van inwoners te leveren die als arbeider aan het werk moeten aan de verdedigingswerken in Zeeland. Hij weigert.
Als Jan Smulders tijdens de Tweede Wereldoorlog niet zo standvastig was geweest en weigerde om mensen aan te wijzen, is de kans groot dat Truus de geschiedenisboeken was ingegaan als echtgenote van in plaats van de eerste vrouwelijke burgemeester.
Voor ons aanleiding om in deze bonus onze archiefstukken erbij te pakken en daarmee te kijken naar het veelbewogen leven van Jan Smulders. En komen we te weten waarom Truus zijn eerste huwelijksaanzoeken resoluut afwijst, voordat ze uiteindelijk toch ja zegt. Luister naar De laatste kus voor Truus.

Reageren? podcast@bhic.nl

Dit is een bonus bij aflevering 13: Help een vrouw als burgemeester!
www.bhic.nl/podcast/13

Alles over onze podcast:
www.bhic.nl/podcast